تبلیغات
دارابکلا در قله بصیرت

پرسمان (3)

پرسمان - 3
موضوع: حکم ازدواج با زنان زانیه و مشرکه
مطالب ارسالی حجت الاسلام دکتر سید حسین شفیعی دارابی

بنام پروردگار بصیر و دوستدار اهل بصیرت. خوانندگان ارجمند سلام علیکم. طلوع ماه پرفضیلت رمضان بر همة مهمانان ارجمند الهی در این ماه بزرگ به ویژه بر شما گرامیان مبارک باد.
پرسشی که دراین نوشته به پاسخ از آن مبادرت می ورزیم، پرسشی است پیرامون حکم ازدواج با زنان آلوده دامن (= زانیه) و مشرکه؛
قبل از طرح پرسش مربوطه و پاسخ به آن، ذکر مقدّمة کوتاهی را سود مند میدانم؛ و آن اینکه: از منظر آموزه های دینی به ویژه آموزه های اسلام، مسئلة ازداوج،  امری بسیار مهمّ و دارای جایگاهی بسیار والا می باشد؛ بدین جهت است که می بینیم: برای تحقّق آن، آداب و شرایطی خاصّ مطرح است؛ بخشی از این آداب ناظر به این است که ازدواج با برخی از مردان و زنان، غیر مشروع می باشد؛ اینست که در آیة 3 سورة شریفة «نور» میخوانیم:
«الزَّانی‏ لا یَنْكِحُ‏ إِلاَّ زانِیَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَ الزَّانِیَةُ لا یَنْكِحُها إِلاَّ زانٍ أَوْ مُشْرِكٌ وَ حُرِّمَ ذلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنینَ»: «مرد زناكار جز با زن آلوده دامان یا مشرك و بى ایمان ازدواج نمى‏كند، همانگونه كه زن آلوده دامان جز با مرد زانى یا مشرك پیمان همسرى نمى‏ بندد»؛
طبق گفتة جمعی از مفسّران، این آیة شریفه، حکایت از این دارد که ازدواج با مردان مشرک و نیز زنان مشرکه، و همچنین ازدواج بامردان زانی و زنان زانیه،  حرام و غیر مشروع می باشد؛
پیرامون این آیة مبارکه، پرسشهائی قابل طرح می باشد؛ از جمله: دانشجوی ارجمند دارابکلائی (م –چ) پرسیده است:
اوّلا: «منظور از مشرک در این آیه چیست؟؛ آیا به معنی غیر مسلمان است؟؛ ثانیا: اگر فرد توبه کند، حکم تغییر می کند؛ با توجّه به اینکه، ملاک حال فعلی افراد است؟.
پاسخ از این دو پرسش آویختة به هم را، در قالب نکات ذیل بازگو می کنم:
نکتة اوّل:
سیاق و ساختار ظاهری آیة مذکور، سیاق و صبغة خبری است و نه انشائی؛ همین موجب شد که در جهت تبیین مراد از آن، شاهد بروز دو دیدگاه از سوی مفسّران باشیم؛ جمع اندکی بر این باورند که سیاق خبری آیه دلیل بر این است که این آیه ناظر به بیان حکم شرعی نمی باشد؛ بلکه حاکی از بیان یک واقیّت خارجی است؛ و آن اینکه :  آلودگان همیشه دنبال آلودگان مى‏روند، و همجنس با همجنس پرواز مى‏كند، اما افراد پاك و با ایمان هرگز تن به چنین آلودگیها و انتخاب همسران آلوده نمى‏ دهند، و آن را بر خویشتن تحریم مى‏كنند، شاهد این تفسیر همان ظاهر آیه است كه به صورت" جمله خبریه" بیان شده؛ ولى گروه دیگر معتقدند كه این جمله بیان یك حكم شرعى و الهى است مخصوصا مى‏ خواهد مسلمانان را از ازدواج با افراد زناكار باز دارد، چرا كه بیماریهاى اخلاقى همچون بیماریهاى جسمى غالبا واگیردار است؛ و از این گذشته این كار یك نوع ننگ و عار براى افراد پاك محسوب مى‏شود. بعلاوه فرزندانى كه در چنین دامانهاى لكه ‏دار یا مشكوكى پرورش مى ‏یابند سر نوشت مبهمى دارند.
روى این جهات اسلام این كار را منع كرده است. (نک: ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج‏14، ص: 362)؛
نکتة دوّم:
برای ترجیح دیدگاه دوّم، شواهد و متعدّی قابل ذکر می باشد؛ از جمله:
الف- فراز پایانی آیه و جمله «وَ حُرِّمَ ذلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ‏»؛ كه در آن تعبیر به تحریم شده است؛
ب- روایات فراوانى است كه از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه و آله) و سایر پیشوایان معصوم (علیهم السّلام) در جهت تبیین شأن نزول این آیه وارد شده اند؛ که مفاد آن را به صورت یك حكم تفسیر كرده‏اند؛ از باب نمونه:
1- بعضى از مفسران بزرگ (طبرسی در مجمع البیان و قرطبى" در تفسیر خود ذیل همین آیه)، در شان نزول آیه چنین نوشته‏ اند: "مردى از مسلمانان از پیامبر ص اجازه خواست كه با" ام مهزول"- زنى كه در عصر جاهلیت به آلودگى معروف بود و حتى پرچمى براى شناسایى بر در خانه خود نصب كرده بود!- ازدواج كند، آیه فوق نازل شد و به آنها پاسخ گفت"
2- در حدیث دیگرى نیز از امام باقر و امام صادق (علیهما السّلام) مى ‏خوانیم:" این آیه در مورد مردان و زنانى است كه در عصر رسول خدا ص آلوده زنا بودند، خداوند مسلمانان را از ازدواج با آنها نهى كرد، و هم اكنون نیز مردم مشمول این حكمند هر كس مشهور به این عمل شود، و حد الهى به او جارى گردد، با او ازدواج نكنید تا توبه‏اش ثابت شود" (طرسی،مجمع البیان" ذیل آیه مورد بحث)؛
نکتة سوّم:
بی هیچ تردیدی، مقصود از «مشرک» و «مشرکه»، مردان و زنان غیر مسلمان می باشد؛ این نشان می دهد که گناه" زنا" همطراز گناه" شرك" است، چرا كه در بعضى از روایات نیز وارد شده كه" شخص زناكار" در آن لحظه‏اى كه مرتكب این عمل مى‏شود، مؤمن نیست...» (کلینی، اصول كافى، ج دوم صفحه 26؛ طبق نقل نور الثقلین ج 3 ص 571)؛
نکتة چهارم:
طبق روایات وارده (نک: شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعه ج 14 ص 335)، تحریم ازدواج با زانى و زانیه، مقید به مردان و زنانى شده است كه مشهور به این عمل بوده و توبه نكرده‏اند، بنا بر این اگر مشهور به این عمل نباشند، یا از اعمال گذشته خود كناره‏گیرى كرده و تصمیم بر پاكى و عفت گرفته، و اثر توبه خود را نیز عملا نشان داده‏اند، ازدواج با آنها شرعا بى مانع است؛ زیرا در این صورت، عنوان" زانى" و" زانیه" بر آنها صدق نمى‏كند، حالتى بوده است كه زائل شده (اقتباس از تفسیر نمونه، ج‏14، ص 367)
(حوزة علمیّة قم/ سیّد حسین شفیعی دارابی/ ساعت30/ بامداد شب سه شنبه: 17/ 3/ 1395ش= اوّل ماه رمضان 1437ق).

تاریخ ارسال : پنجشنبه 20 خرداد 1395  08:04 ق.ظ  | نویسنده :   قله بصیرت

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.